Türkiye'de Kadın Liderler, Kadınların Siyasete Katılımını Artırmak İçin Bir Araya Geldi
Tarih:
UN Women Türkiye, Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK) ve Parlamentolararası Birlik (IPU) iş birliğiyle, 5-6 Temmuz 2024 tarihlerinde İstanbul’da “Kadın Liderler” toplantısını düzenledi. İki gün süren etkinlik, katılımcılara diğer ülkelerin parlamentolarındaki kapsayıcı uygulama ve deneyimleri öğrenme, kadınların genel ve yerel seçimlere katılımını değerlendirme ve uluslararası hukuk çerçevesindeki en son gelişmeleri inceleme fırsatı sundu.
Toplantı, TBMM Kadın Erkek Fırsat Eşitliği Komisyonu (KEFEK) Başkanı Çiğdem Erdoğan Atabek’in açılış konuşmasıyla başladı. Atabek konuşmasında şu ifadeleri kullandı: “KEFEK olarak, kadınların onurlu bir yaşam sürmelerini, her alanda daha aktif roller üstlenmelerini ve haklardan, fırsatlardan ve kaynaklardan eşit biçimde yararlanmalarını sağlamak için var gücümüzle çalışmaya devam edeceğiz. Kadınların tüm alanlarda artan varlığıyla daha güçlü bir ülke ve daha müreffeh bir dünya kurmak için çaba göstereceğiz.”
Parlamentolararası Birlik (IPU) Toplumsal Cinsiyet Ortaklıkları Programı Yöneticisi Zeina Hilal ise açılış konuşmasında toplumsal cinsiyete duyarlı parlamentoların gelişiminde uluslararası iş birliğinin kritik rolüne dikkat çekti. Hilal, “IPU’nun 135. yılını kutlarken, 1889’da barış ve iş birliği vizyonuyla başlayan bu yolculuğu hatırlayalım. Hep birlikte, kadın liderliğini ilerletebilir ve gerçek eşitliğe ulaşabiliriz,” dedi.
UN Women Türkiye Ülke Direktörü Asya Varbanova da kadın liderleri güçlendirmeye yönelik girişimlere olan desteğini yineleyerek, kadın parlamenterleri bir araya getirerek dayanışmayı teşvik eden ve eşitliği ortak hedef haline getiren kadın gruplarının (caucus) önemini vurguladı.
Açılış konuşmalarının ardından Zeina Hilal, “Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Parlamento Kavramı” başlıklı oturumu yönetti. Bu oturumda katılımcılara, toplumsal cinsiyete duyarlı parlamentoların temel ilke ve uygulamaları hakkında genel bir çerçeve sunuldu. Katılımcılar, bu ilkelerin kendi ülkelerindeki bağlamlara nasıl entegre edilebileceği üzerine fikir alışverişinde bulundu.
“Toplumsal Cinsiyete Duyarlı Parlamento Geliştirme: Reformlar ve Kadın Liderliği” başlıklı ikinci oturum ise UN Women Avrupa ve Orta Asya Bölge Ofisi Siyasi Katılım ve Yönetişim Bölgesel Politika Uzmanı Rachel Weston tarafından yönetildi. Oturumda birçok uluslararası konuşmacı deneyimlerini paylaştı. Slovenya Milletvekili Lucija Tacer, parlamentoda eşit bakım sorumluluklarını teşvik etmeye yönelik çevrim içi katılım uygulamalarını anlattı. Meksika Senatörü ve IPU Kadın Parlamenterler Bürosu Başkanı Cynthia López Castro, kota sistemleri ve geçici özel önlemler de dahil olmak üzere siyasette eşit temsili aktardı. Kenya Ulusal Meclisi Milletvekili Leah Sankaire, kadın parlamenter grubunun birlikte yürüttüğü çalışmaları vurgularken, Tayland Senatörü Suwannee Sirivejchapun kadın liderliği konusundaki perspektiflerini paylaştı.
UN Women Danışmanı Doç. Dr. Ahu Sumbas, Türkiye’de 2023 genel seçimleri ve 2024 yerel seçimlerine ilişkin ayrıntılı bir analiz sundu. Aday listeleri ve seçilmiş temsilcilerin siyasi aidiyetleri, demografik özellikleri, siyasi deneyimleri ve kadın örgütleriyle bağları gibi unsurlar istatistiksel analizlerle değerlendirildi. Bu analiz, Türkiye’de kadınların siyasi katılımında karşılaştıkları toplumsal cinsiyete dayalı eşitsizlikleri ve zorlukları ortaya koydu.
Toplantının ikinci gününde odak, uluslararası hukuk çerçevesi oldu. Kadınlara Karşı Her Türlü Ayrımcılığın Ortadan Kaldırılması Komitesi (CEDAW) üyesi, eski Fransa Bakanı ve eski milletvekili Nicole Ameline, CEDAW Sözleşmesi ve 40 No’lu Taslak Genel Tavsiye hakkında önemli bilgiler verdi. Bu oturumda, ulusal politikaların uluslararası standartlarla uyumlu hale getirilmesinin önemi vurgulandı.
Son oturumda, UN Women Türkiye Ülke Direktör Yardımcısı Zeliha Ünaldı, Pekin Deklarasyonu ve Eylem Platformu ile yaklaşan Pekin+30 sürecine dair güncel bilgileri paylaştı. Ünaldı, bu küresel çerçevede belirlenen hedeflere ulaşmak için sürdürülen çalışmaları aktardı.
İsveç Uluslararası Kalkınma İşbirliği Ajansı (Sida) tarafından finanse edilen “Siyasi ve İş Yaşamında Toplumsal Cinsiyet Eşitliği ve Kadın Liderliğini Geliştirme Projesi” kapsamında düzenlenen bu toplantı, katılımcılar arasında deneyim ve strateji paylaşımını teşvik etmeyi ve kadınların siyasete katılımını artırmak için stratejik adımlara dair bir yol haritası oluşturmayı amaçladı. Etkinlik, bu alandaki çabaların güçlendirilmesine önemli katkı sundu.